Psy należą do ssaków. Jedną z ich cech charakterystycznych jest obecność włosów (inne zwierzęta ich nie mają, tylko ssaki). Pojawiły się w związku ze stałocieplnością tych zwierząt- jako element pokrycia ciała zapobiegający utracie ciepła. Na skutek umiejętnie prowadzonej przez człowieka sztucznej selekcji powstało około 400 ras psów. Różnią się one różnymi cechami, między innymi różnice dotyczą ich okrywy włosowej. Okrywa włosowa zwierząt nazywana jest sierścią. Sierść psów może być dwuwarstwowa- składa się z włosów okrywających i podszerstka. Może też być jednowarstwowa- składa się tylko z włosów okrywowych. Są też rasy psów bezwłosych.
Linienie u psów- fizjologiczna przyczyna wypadania włosów u psa
Włosy psa nie są trwałym elementem. Są stale wymieniane. To skutkuje wypadaniem starych włosów i wyrastaniem nowych. Proces wymiany nazywany jest linieniem.
Psy z dwuwarstwową sierścią linieją tzn. w dwóch okresach roku- wiosną i jesienią intensywnie zrzucają włosy. Jest to naturalne zjawisko dostosowania się do temperatury otoczenia w określonej porze roku. Szczególnie linienie wiosenne jest nasilone- pies stopniowo zrzuca nadmiar podszerstka. Dla właściciela jest to okres bardzo uciążliwy- obfitość puchu w mieszkaniu może przyprawić o rozstrój nerwowy.
Psy z jednowarstwową sierścią, czyli z włosami nie linieją. Oczywiście każdy włos z czasem wypada, ale to wypadanie nie ma charakteru masowego. Odbywa się praktycznie w sposób niemal niezauważalny, mniej więcej tak jak u człowieka. Włosy tych psów rosną przez cały czas i mogą się przetłuszczać. Jeśli pies jest długowłosy, wymaga codziennego czesania. Inaczej sierść ulega sfilcowaniu i tworzą się kołtuny. Oczywiście konieczne jest okresowe strzyżenie oraz kąpiele ze względu na przetłuszczające się psie włosy.
Niektóre rasy psów krótkowłosych bez podszerstka też mogą sprawiać problem z gubionymi włosami. Nie linieją, ale pewną ilość włosów tracą. Wbijają się one np. w tapicerkę i dywan- dość dotkliwie kłują bose stopy ludzi.
Inne przyczyny wypadania sierści u psów.
Zdarza się, że sierść psa wypada z innego powodu niż fizjologiczne linienie. Przyczyny takiego stanu rzeczy mogą być bardzo różne. Najczęściej są to:
- alergie
- atopowe zapalenie skóry
- ektopasożyty
- grzybice skórne
- zaburzenia hormonalne
- uwarunkowania genetyczne
- zaburzenia psychologiczne i behawioralne
- nieprawidłowa dieta
Alergie i atopowe zapalenie skóry u psa
Alergia inaczej uczulenie jest to stan nadwrażliwości organizmu. Polega na tym, że układ odpornościowy silnie reaguje na kontakt z łagodnymi, nieszkodliwymi dla zdrowego organizmu substancjami. Substancje te to alergeny. Wyróżniamy alergię skórną, pokarmową, wziewną. Przy alergii skórnej, kontaktowej obserwujemy trzepanie uszami, obfitość woskowiny, nieprzyjemny zapach wydobywający się z przewodów słuchowych, Występuje bardzo intensywne drapanie w miejscach, gdzie pojawia się rumień (zaczerwienienie skóry). Sierść może ulegać przerzedzeniu bądź wręcz tworzą się łyse placki na skórze. Na skórze psa mogą pojawiać się strupki, krostki, grudki ropne. Skóra może się łuszczyć. Konieczne jest pomoc lekarza weterynarii i zastosowanie dla pupila diety eliminacyjnej.
Również bardzo nieprzyjemnym skutkiem alergii u psa może być alergiczne pchle zapalenie skóry, czyli APZS. Jest wynikiem alergicznej reakcji na białko znajdujące się w ślinie pcheł. Niekiedy dla wystąpienia reakcji alergicznej wystarczy jednorazowe ukąszenie przez pchłę. Pojawia się wówczas silne zaczerwienienie skóry. Rumieniowi towarzyszy intensywne swędzenie i drapanie się zwierzęcia. Zaczyna się wypadanie sierści u psa. Prowadzi to do miejscowego łysienia.
Szczególnie uciążliwym dla czworonoga skutkiem nieprawidłowego działania układu odpornościowego jest rozwinięcie się atopowego zapalenia skóry, czyli AZS. Zwykle pojawia się u młodych psów. Powoduje bardzo silne swędzenie. Prowadzi do silnego drapania się pupila. Skutkiem jest wypadanie sierści w tych miejscach. Objawy te bardzo pogarszają komfort życia psa, ciągłe drapanie utrudnia jedzenie czy normalną aktywność ruchową. u pewnych ras psów pojawiają się nietypowe objawy np. u bokserów pokrzywka, a u labradorów śuchy łojotok. AZS wynika z alergii np. na składniki tworzywa wchodzącego w skład obroży, kagańca czy miski, z której pies je. Może być też skutkiem alergii pokarmowej u czworonoga.
Ektopasożyty
-
Pchły i kleszcze
Pasożytnictwo to sposób życia wielu owadów i pajęczaków. Część z nich dostosowała się do żerowania na organizmach psów i kotów. Najczęściej spotykanymi pasożytami czworonogów są pchły należące do owadów i kleszcze należące do pajęczaków. Nakłuwają skórę psa lub kota, aby dostać się do jego krwi. Przy okazji mogą przekazać do krwi pewne rodzaje wirusów i bakterii chorobotwórczych. Przenoszą w taki sposób np. wirusowe zapalenie mózgu, boreliozę, anaplazmozę i babeszjozę. Są to choroby bardzo groźne, mogące doprowadzić do śmierci psów i kotów. Żerowanie pasożytów na skórze psa powoduje silny świąd. Pupil intensywnie się drapie. Skutkiem jest przerzedzanie i wypadanie sierści u psa. Problemem mogą być też wtórne infekcje bakteryjne w miejscach uszkodzonych drapaniem. Konieczne jest zastosowanie preparatów przeciwko pchłom i kleszczom, a także środków przeciwświądowych.
-
Świerzbowce
U psa mogą pasożytować dwa gatunki świerzbowców. Samice drążą w skórze czworonoga tunele, w których składają jaja. Wykluwają się z nich larwy, również żerujące w skórze. Obecność świerzbowców powoduje bardzo dotkliwy świąd u psa. Pupil bardzo intensywnie się drapie, wyrywając sobie sierść. Wypadanie sierści, spowodowane zarażeniem świerzbowcem nie ma charakteru sezonowego. Często zaatakowane są obszary ciała psa, gdzie skóra jest cienka. Dochodzić może do miejscowych wyłysień. Świerzb jest chorobą bardzo zaraźliwą, Jeden rodzaj świerzbowca może pasożytować też u człowieka. Konieczna jest szybka diagnoza i wdrożenie przez lekarza weterynarii leczenie.
-
Nużeniec psi
Jest to organizm należący do roztoczy. Osiąga wielkość 0,3 mm. Żyje w mieszkach włosowych. Nie stwarza problemów zdrowotnych przy małej liczbie pasożytów. Układ odpornościowy utrzymuje populację nużeńca na odpowiednim poziomie. Przy niesprawnym układzie odpornościowym psa nużeńce nadmiernie się mnożą. Dochodzi do pojawienia się objawów chorobowych. Rozwija się choroba zwana nużycą. Charakterystycznym objawem są bezwłose ogniska chorobowe na skórze. Inne objawy to zaczerwienienie skóry, łuszczenie się naskórka. Wypadanie sierści u psa może przyjąć też charakter uogólniony i obejmować duże partie ciała np. skórę na tułowiu czworonoga. Jest to choroba trudna do zdiagnozowania.
Grzybice- przyczyna wypadania sierści u psa
Przyczyną grzybice zwanych dermatofitozami są przez grzyby należące do rodzaju Microsporum lun Trichophyton. Grzybica jest chorobą o dużym stopniu zaraźliwości. Objawy grzybicy u psa mogą nie mieć charakteru swoistego i przypominać inne choroby skórne. Najbardziej charakterystyczne objawy to plackowate, wieloogniskowe wyłysienia na skórze pupila. Wywołują silny świąd. Pies drapie się intensywnie, może ocierać się o przedmioty, tarzać się. Wypadanie sierści u psa spowodowane przez infekcję grzybiczą jest potęgowane przez intensywne drapanie się psa. W tych miejscach skóry powstają strupy. Leczenie jest długotrwałe.
Choroby endokrynologiczne.
Przyczyną chorób endokrynologicznych są zaburzenia wynikające z nieprawidłowego wydzielania określonych hormonów w organizmie psa. Mogą też wynikać z nieprawidłowej reakcji komórek na hormony. W przebiegu niektórych chorób objawem jest wypadanie sierści u psa. Przykładami takich chorób są:
-
niedoczynność tarczycy.
Hormony tarczycy mają wpływ na tempo przebiegu metabolizmu. Ich nieprawidłowe działanie daje bardzo różnorodne objawy chorobowe. Należą do nich też objawy ze strony skóry. Bardzo charakterystyczne są symetryczne wyłysienia po bokach ciała psa. Zwykle wypadanie sierści nie obejmuje skóry głowy i kończyn. Zdarza się natomiast wypadanie sierści po grzbietowej stronie ogona psa. Sierść psa staje się sucha, łamliwa, matowa, a skóra zgrubiała i chłodna. Diagnoza opierać się musi na badaniach krwi, a leczenie na uzupełnianiu niedoboru hormonów tarczycy.
-
nadczynność tarczycy.
Objawami ze strony pokrycia ciała jest zmierzwiona sierść, źle przylegająca do ciała. Występują też miejscowe wyłysienia. Diagnostyka musi byc oparta na badaniu poziomu hormonów tarczycy we krwi psa. Sposoby leczenia lekarz dostosuje do uzyskanych wyników badań.
-
nadczynność kory nadnerczy, czyli choroba Cushinga.
Choroba Cuschinga u psa jest to choroba wynikająca ze zbyt dużej produkcji w organizmie psa hormonów kory nadnerczy- glikokortykosteriodów. Dotyczy zwykle nieprawidłowej ilości kortyzolu. Zaburzona jest gospodarka węglowodanowa w organizmie psa. U chorego psa pojawiają się zmiany w wyglądzie. Zauważamy otłuszczenie w grzbietowej części ciała, brzuch staje się obwisły i większy, tzw. żabi brzuch. Pojawiają się problemy skórne. Sierść staje się sucha i łamliwa, dochodzi do miejscowych wyłysień. Zwykle są one rozmieszczone symetrycznie na grzbiecie, tułowiu, kończynach. Dochodzi do przerzedzenia sierści w innych partiach ciała psa. Dodatkowo może pojawiać się nieprawidłowa pigmentacja skóry. U psa pojawiają się czarne plamki na skórze brzucha, w okolicach odbytu. U części psów z chorobą Cushinga dochodzi do kalcynozy skóry, czyli jej fragmenty ulegają mineralizacji wapniem. Diagnoza choroby u psa jest dość skomplikowana i oparta na teście stymulacji ACTH i teście hamowania deksametazonem. Do tej choroby skłonne są szczególnie takie rasy jak np. pudle, owczarki niemieckie, labradory, boksery
Uwarunkowania genetyczne
W przebiegu niektórych chorób uwarunkowanych genetycznie pojawiają się problemy skórne i z sierścią. Należy do nich np. ziarniniakowe zapalenie gruczołów łojowych. W przebiegu choroby dochodzi do przerzedzenia sierści i utraty podszerstka, co prowadzi do miejscowych wyłysień i stanów zapalnych skóry. Do tej choroby predystynowane sa takie rasy jak akita, pudle. Inna choroba to wyłysienia rozjaśniające kolor sierści psa. Sierść chorego psa jest matowa, a włosy okrywowe staja się mniej wybarwione. Choroba częściej spotykana u dobermanów, sznaucerów, pinczerów.
Zaburzenia behawioralne i psychiczne u psa
Zaburzenia takie są najczęściej typowe dla psów lękliwych, wrażliwych, cierpiących na lęk separacyjny, czy różnego rodzaje fobie. Jedną z reakcji somatycznych na stres jest nadmierne wylizywanie sierści w niektórych rejonach ciała. Prowadzi to do wypadania sierści u psa i lokalnych wyłysień. Sposoby diagnozy przyczyn utraty sierści psa są dość skomplikowane, a leczenie długotrwałe. Często konieczna jest pomoc behawiorysty lub zoopsychologa.
Nieprawidłowa dieta
Problemy z dobra kondycją sierści mogą być skutkiem źle zbilansowanej diety. Dotyczy to głównie psów karmionych jedzeniem przygotowywanym sposobem domowycm. Trudno zbilansować taką dietę. Może nie zawierać właściwej ilości składników takich jak kwasy Omega-3 i Omega-6, biotyny i innych witamin, minerałów, zwłaszcza cynku. Niedobór tych składników skutkuje złym stanem skóry i sierści. Zmiena diety na dobrze zbilansowaną szybko poprawi stan sierści psa. Można również suplementować dietę dobrze dobranymi preparatami na zdrową skórę i sieść psa.
Jeśli wypadanie sierści nie jest wynikiem fizjologicznego linienia, powinno wzbudzić niepokój opiekuna. Jest to bowiem objaw wielu chorób. W wielu przypadkach wczesna diagnoza i rozpoczęcie właściwego leczenia jest kluczem do sukcesu jakim jest zdrowie psa.
