Wymioty u psa - co jest przyczyną i jak leczyć? Co możesz mu podać?

Wymioty u psa — przyczyny, rodzaje i leczenie?

Każdy odpowiedzialny opiekun chce, aby jego psi przyjaciel był zdrowy i w dobrej kondycji. Dlatego stosujemy szeroko pojęte działania profilaktyczne i obserwujemy zachowanie psa. Jeśli pojawiają się objawy nas niepokojące, próbujemy pieskowi pomóc. Często konieczne jest zwrócenie się po pomoc do lekarza weterynarii. Takim niepokojącym objawem są wymioty.

Wymioty są odruchem obronnym wielu organizmów. Pozwalają na oczyszczenie z treści pokarmowej żołądka. Odruch ten jest sterowany przez ośrodki nerwowe znajdujące się w pniu mózgu. Analogicznym zjawiskiem jest biegunka- pozwala na oczyszczanie wnętrza jelita. Pozbywanie się zawartości przewodu pokarmowego może być wywoływane różnymi przyczynami. 

Mechanizm wymiotów u psa

Wymioty u psa są procesem aktywnym, wielofazowym:

• Faza pierwsza- nudności. 

Pies staje się niespokojny, podenerwowany, nie może sobie znaleźć miejsca. Nerwowo przełyka ślinę, oblizuje się, mlaska. W tym czasie zawartość żołądka powoli przesuwa się w stronę przełyku.

• Faza druga- dławienie.

Pojawia się charakterystyczny, silny i rytmiczny odruch odłykania, przypominający dławienie się. Zwierzę napina się, ciężko oddycha. W tym czasie mięśnie w ścianie przewodu pokarmowego się kurczą, kurczą się też mięśnie brzucha i przepona. W tym czasie nie próbujmy psa pocieszać czy przytulać. Jeśli zdążymy, podłóżmy np. folię, aby nie dopuścić do zabrudzenia np. dywanu. zabierzmy też pobliskie przedmioty, które mogą być zabrudzone wymiocinami.

• Faza trzecia- opróżnianie żołądka.

Jest to końcowa faza wymiotów, podczas której zawartość żołądka- treść pokarmowa lub któraś z wydzielin fizjologicznych zostaje wyrzucona przez jamę gębową psa.

Dlaczego pies wymiotuje?

Wymioty to odruch obronny sprowokowany pobudzeniem przewodu pokarmowego do skurczów mięśniówki przez np. ciało obce, gazy, drobnoustroje. Przyczyny mogą być bardzo różne. Wymioty nie są w zasadzie chorobą, tylko objawem chorobowym. Dopiero w połączeniu z innymi objawami i wynikami badań mogą stać się podstawą diagnozy.

Wymioty u psa mogą występować w przebiegu wielu chorób:

• niewydolności wątroby i chorób pęcherzyka żółciowego
• zapalenia ślinianek
• stanów zapalnych trzustki
• stanów zapalnych jelita
• zapalenia błony śluzowej żołądka
• infekcji bakteryjnej różnych części przewodu pokarmowego
• zatrucia jakąś substancją chemiczną
• wgłobienia jelita
• skrętu jelita lub żołądka
• chorób nowotworowych
• chorób układu nerwowego np. zapalenia mózgu i opon mózgowych
• zaburzeń hormonalnych
• zaburzeń równowagi elektrolitowej
• zarobaczenia
• ropomacicza
• reakcji na narkozę, leki
• choroby lokomocyjnej
• powikłań poszczepiennych
• bólu, gorączki
• stresu, strachu
• zaburzeń behawioralnych
• błędów dietetycznych
• połknięcia jakiegoś przedmiotu
• zbyt łapczywego jedzenia
• alergii pokarmowej
• silne zaparcia
• udar cieplny

Jakie są rodzaje wymiotów u psa?

• Wymioty sporadyczne (jednorazowe)

Pojedyncze przypadki wynikające z konieczności oczyszczenia żołądka podrażnionego np. połkniętą trawą, połkniętą zabawką, zjedzeniem czegoś nieświeżego. Mogą być też skutkiem zbyt intensywnej zabawy zaraz po posiłku. Jeżeli się nie powtarzają i psie samopoczucie nie ulega pogorszeniu, nie ma powodu do niepokoju.

• Wymioty przewlekłe

Wymioty u psa nie są mocno nasilone, ale powtarzają się przez kilka dni. Prosimy lekarza o zbadanie psa.

• Wymioty ostre

Wymioty są nagłe, zwykle obfite, zawsze są niebezpieczne. Mogą w szybkim tempie doprowadzić do odwodnienia organizmu. Szybko udajemy się z psem do lekarza

Czym może wymiotować pies?

Zawsze w przypadku wymiotów musimy obserwować zachowanie psa i sprawdzać, czy nie towarzyszą wymiotom dodatkowe objawy. Należy też przyjrzeć się wymiocinom. Ich skład i konsystencja oraz to, w jakim czasie po posiłku się pojawiają, ma duże znaczenie diagnostyczne.

• Pies może wymiotować treścią pokarmową

W wymiotach jest niestrawione jedzenie- może  być objawem zwykłego przejedzenia lub łapczywego pochłaniania pokarmu, lub objaw toczącej się w organizmie choroby.  Często występuje taka łapczywość u psów w przeszłości głodujących lub mających określone zaburzenia behawioralne. Dobrze wtedy dawać psu małe porcje karmy lub wykorzystać miskę spowalniającą. To powinno zapobiec wymiotom z łapczywości. W przypadku zaburzeń behawioralnych przydałaby się pomoc zoopsychologa. Jeżeli pies wymiotuje nadtrawioną treścią pokarmową- najbardziej prawdopodobne są błędy żywieniowe. Wiele psów ma wrażliwe żołądki i niektóre pokarmy im nie służą. Nie częstujmy psa ludzkim pożywieniem lub tym podawanym kotom, zadbajmy o zbilansowaną dietę. A może pies ma alergię pokarmową? Jeśli pies dostaje właściwe dla niego jedzenie i mimo to wymiotuje nadtrawioną treścią pokarmową, powinniśmy pod kierunkiem lekarza zastosować dietę eliminacyjną. Gdy od zjedzenia minęło sporo czasu, a w wymiocinach jest niestrawione jedzenie, przyczyną może być poważniejsza choroba, Konieczna jest diagnoza lekarska tego problemu.

• Pies wymiotuje pianą.

Najczęściej wymioty takie są spowodowane podrażnieniem błony śluzowej gardła, np. jej stanem zapalnym. Pies wtedy charczy, kaszle, odkrztusza pianę i ślinę. W wymiotach nie ma treści pokarmowej. Przyczyną jest zwykle zapalenie gardła lub migdałków.  Często występuje też gorączka i brak apetytu. Nie należy tych objawów lekceważyć, gdyż zdarza się, że pies ma podobne objawy przy groźnej infekcyjnej chorobie- kaszlu kenelowym. Chorobę tę trzeba leczyć koniecznie zgodnie z zaleceniami lekarza. Niekiedy wymioty żółtą pianą są skutkiem wcześniejszych wymiotów. Retorsje wynikają z niewyciszonych jeszcze odruchów wymiotnych

• Pies wymiotuje żółcią.

Żółć jest produkowana w wątrobie. Następnie gromadzona w pęcherzyku żółciowym. Wydzielana w trakcie trawienia do dwunastnicy. Wspomaga trawienie tłuszczów, emulgując je. Ułatwia to enzymowi lipazie rozkład tłuszczów. Jeśli pies wymiotuje żółcią to znaczy, że dostała się ona z dwunastnicy do żołądka. Zalegając w żołądku, podrażnia jego błonę śluzową. Częste epizody zrzucania żółci do żołądka mogą doprowadzić do owrzodzeń jego śluzówki. Zwłaszcza s wymioty żółcią rano i wieczorem wskazują na syndrom wymiotowania żółcią. Występuje przy chorobach wątroby, dwunastnicy, żołądka, jelit, stanach zapalnych trzustki.

• Pies wymiotuje krwią.

Jeżeli jest to krew świeża, może jest wynikiem skaleczenia w obrębie jamy gębowej lub utraty zęba. Ale może być skutkiem krwawienia z przełyku, co zawsze jest mocno niepokojącym zjawiskiem i koniecznie wymaga obejrzenia psa przez lekarza. Jeżeli krew jest spieczona, wygląda jak fusy po kawie, jest wynikiem krwawienia w żołądku. Krwawienie to jest zawsze niebezpieczne. Może być wynikiem pęknięcia wrzodów w ścianie żołądka, owrzodzenia dwunastnicy, zaburzeń krzepliwości krwi, nowotworów w obrębie przewodu pokarmowego. Konieczna jest odpowiednia diagnostyka i szybkie wdrożenie leczenia

• Wymioty u suk karmiących

Wymioty suk karmiących są naturalnym zjawiskiem fizjologicznym. Jest rodzajem instynktowego zachowania i ma na celu przekazanie nadtrawionego pokarmu szczeniakom.

Jakie informacje powinniśmy przekazać lekarzowi?

Większość przypadków wymiotów skłania właścicieli psów do wizyty u lekarza weterynarii. Ale żeby mógł on postawić szybką i trafną diagnozę, musimy dostarczyć mu jak najpełniejszych informacji dotyczących wymiotów i innych objawów. Dlatego przyjrzyjmy się wymiocinom, aby lekarzowi powiedzieć:  jaka jest zawartość wymiocin- czy zawierają pokarm strawiony, czy nie, czy jest w wymiocinach żółć, krew, ślina. Ważna będzie informacja o częstotliwości wymiotów, czy towarzyszy im biegunka i czy słychać odgłosy perystaltyki jelit. Mówimy też lekarzowi czy pies ma wzmożone pragnienie, czy też nie chce pić, oraz czy brakuje mu apetytu. Istotną informacją będzie też, czy pies ma gorączkę. Dodajemy informacje o tym, jak często pies siusia, czy może występuje zaparcie, czy występują oznaki bólu, czy pojawia się w jakiejś części ciała opuchlizna. Wszystkie zauważone przez nas niepokojące lub nietypowe objawy raportujemy lekarzowi. Oczywiście mówimy o przebytych wcześniej chorobach, zabiegach chirurgicznych, lekach, jakie podajemy psu. 

Co może zrobić lekarz u psa z wymiotami?

• Zapobieganie odwodnieniu

Wymioty mogą być objawem bardzo różnych chorób. Często przeprowadzenie dalszej diagnozy będzie poprzedzone terapią objawową, aby złagodzić stan psa. Wymioty zwłaszcza z towarzyszącą im biegunką mogą doprowadzić do odwodnienia organizmu, do zaburzenia gospodarki mineralnej np. do utraty wapnia i potasu. A brak potasu powoduje zaburzenia rytmu serca, co prowadzi do kolejnych komplikacji zdrowotnych. Lekarz zaleci więc  w ramach pierwszej pomocy podanie elektrolitów i substancji odżywczych w postaci kroplówek. Może być konieczne podanie środków osłonowych na żołądek, rozkurczowych, czy też przeciwzapalnych.

• Wykonanie badań diagnostycznych i postawienie diagnozy

Dopiero, przy zabezpieczeniu psa przed skutkami odwodnienia lekarz rozpoczyna diagnostykę. Oczywiście może tak być, np. przy gwałtownych, chlustających wymiotach typowych dla śmiertelnie groźnego wgłobienia jelita, że lekarz nie prowadzi działań zmniejszających wymioty, tylko od razu wykonuje badania diagnostyczne. Wymioty, jak wiemy, są objawem, należy więc ustalić ich przyczynę. Oczywiście podstawowe znaczenie ma wywiad zebrany od opiekuna psa, ale lekarz oprócz badania palpacyjnego, z dużym prawdopodobieństwem zaleci wykonania badania krwi- rozmaz, morfologia i biochemia, zwykle też badanie kału. W zależności od wstępnych przypuszczeń, co do przyczyny wymiotów lekarz może zdecydować o konieczności wykonania USG jamy brzusznej, RTG., RTG. z kontrastem, badań endoskopowych- gastroskopii czy endoskopii, ewentualnie połączonych z biopsją jakiegoś narządu układu pokarmowego. W niektórych przypadkach wykonana zostanie tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny. Czasami istnieje potrzeba przeprowadzenia laparotomii diagnostycznej, czyli otwarcie jamy brzusznej w celu ustalenia przyczyny choroby.

• Zastosowanie właściwej terapii

Lekarz ustaliwszy przyczynę choroby rozpocznie podawanie odpowiednich leków.  Może stwierdzić konieczność płynoterapii, czyli podawania kroplówek. Zazwyczaj wiąże się to z koniecznością pozostawienia psa w lecznicy na kilka dni. Oczywiście, potrzeba przeprowadzenia zabiegu chirurgicznego, też wiąże się z pozostawieniem psa  w lecznicy czy klinice weterynaryjnej. Jeśli lekarz stwierdzi alergię pokarmową, należy rozważyć zasadność zastosowania diety eliminacyjnej.

[category,155]

Czy możemy sami pomóc wymiotującemu psu?

Jeżeli podejrzewamy, że pies zjadł coś niestrawnego lub nieświeżego, wymioty nie są częste i obfite, pies czuje się w miarę dobrze, możemy udzielić mu pierwszej pomocy, podając mu węgiel aktywowany. Zaabsorbuje on ewentualną toksynę z żołądka. Najskuteczniej zadziała podany w ciągu godziny po zjedzeniu czegoś toksycznego. Podajemy w ilości 1- 5 g na kilogram masy ciała pieska. Jeśli obserwując psa, stwierdzimy, że jego stan się polepszył, zastosujmy 24-godzinną głodówkę, aby jego przewód pokarmowy odpoczął po niedyspozycji. Mniej więcej po 6 godzinach, jeśli wymioty nie nawracają, pozwólmy psu nawilżyć język, a później wypić małe porcje wody. 

Wymioty mogą mieć banalną przyczynę- przejedzenie, łapczywość, ale mogą być objawem groźnej choroby. Same wymioty niekiedy mogą być groźne- jeśli pies zaaspiruje do dróg oddechowych i płuc niewielką ilość wymiocin. Może to doprowadzić  do zakrztuszenia się lub też do rozwoju zachłystowego zapalenia płuc. Obserwujmy więc bacznie zachowanie i kondycję psa. Szybkość naszej reakcji, kiedy jest potrzebna pomoc, może mieć kluczowe znaczenie dla uratowania zdrowia, a niekiedy życia naszego przyjaciela.