Saneczkowanie u psa, co to znaczy i dlaczego pies to robi?
Podejmując się opieki nad psem, musimy być uważnymi obserwatorami jego zachowań i stanu zdrowia. Pies przecież nam nie powie, co mu dolega, ale jest jeszcze przekaz niewerbalny. Jego zachowanie, czyli tzw.mowa ciała dostarcza wielu informacji o stanie zdrowia naszego podopiecznego. Niektóre zachowania powinny nas zaniepokoić i być może skłonić do konsultacji z lekarzem weterynarii. Jednym z takich zachowań jest saneczkowanie.
Co to jest saneczkowanie psa?
Jest to sposób psa na to, żeby poradzić sobie ze świądem w okolicach odbytu. Pies nie sięga do tych okolic ciała łapą, nie może się podrapać pazurami, aby przynieść sobie ulgę, trudno też do odbytu sięgnąć pyskiem. Przyjmując postawę saneczkarza, szoruje zadem po podłożu, na dworze trze o trawę, ziemię, płytki chodnikowe, a w domu o podłogę lub dywan.
Jakie są przyczyny saneczkowania psa?
Świąd okołoodbytniczy i wynikające z niego saneczkowanie może być sporadyczne- wynikać z np. potrzeby oczyszczenia odbytu zanieczyszczonego odchodami, zwłaszcza przy biegunkach. Niepokoić opiekuna powinno saneczkowanie przewlekłe. Może bowiem wynikać z:
- Z podrażnienia odbytu przez pasożyty pasożytujące w jelicie w okolicach odbytu lub wydostające się z jelita w celach rozrodczych. Pasożytem takim jest tasiemiec psi, którego oderwane od ciała pasożyta człony, wypełnione zapłodnionymi jajeczkami, są mobilne i opuszczają jelito psa.
- Alergii, zwłaszcza skórnej, powodującej świąd u nasady ogona
- procesów nowotworowych okolic odbytu
- stanów zapalnych pochwy u suk, które powodują świąd sromu i okolic przyległych
- zatkaniem ujścia gruczołów okołoodbytowych i ewentualnie rozwijającym się ich stanem zapalnym
Do czego psu są potrzebne gruczoły okołoodbytowe?
Psy pochodzą od wilków- zwierząt o zachowaniach terytorialnych i odziedziczyły po swoich przodkach to zachowanie. Określają granice zajmowanego przez określonego osobnika przy pomocy specjalnych substancji chemicznych zwanych feromonami. Skład feromonów jest w trakcie życia zwierzęcia modyfikowany i przekazuje informacje o wielkości psa, jego nastroju, gotowości do obrony swojego terytorium. Inne psy (a mają przecież doskonały węch) węszą i precyzyjnie odczytują ten chemiczny przekaz. Feromony produkowane są w gruczołach okołoodbytowych zwanych też zatokami okołoodbytowymi. Feromony wydzielane są w trakcie defekacji i znaczą odchody psów, ale też w śladowej ilości znajdują się na skórze w okolicach odbytu. Dlatego spotykające się psy tak chętnie węszą pod ogonem spotkanego pobratymca- odczytują chemiczną informację o nim. Feromony są wytwarzane przez parzyste gruczoły okołoodbytnicze w postaci wydzieliny o konsystencji rzadkiej lub pastowatej. Może ona mieć kolor jasnożółty, zielonkawy lub brązowy, zawsze o nieprzyjemnej jakby rybiej woni. Wydzielana jest w niewielkich ilościach i zwykle przy defekacji znacząc chemiczną informacją odchody psa.
Z czego wynikają problemy z prawidłowym wydzielaniem przez gruczoły okołoodbytowe?
Gruczoły okołoodbytnicze otwierają się do odbytu cieniutkimi kanalikami. W czasie ucisku na te gruczoły przez odchody w trakcie defekacji jest z nich wyciskana wydzielina i gruczoły opróżniają się- jest to ich samoczynne oczyszczanie.
Problemy skutkujące saneczkowaniem wynikają, z zahamowania usuwania wydzieliny tworzonej w gruczołach. Jej coraz większa ilość uciska na ściany gruczołu i otaczające tkanki powodując świąd, pieczenie, ból. Może skutkować rozwojem stanu zapalnego
Jeśli pies ma problemy gastryczne i wydala rzadkie odchody, nie ucisną one gruczołów przedostając się przez odbyt, i wydzielina kumuluje się w gruczołach. Bywa, że kanaliki zostają zatkane zbyt gęstą wydzieliną i ta nie może opuścić gruczołów. Zwykle powodem jest niedostatek wody w organizmie.
Nieprawidłowa budowa anatomiczna np. głęboko położone gruczoły lub zbyt cienkie kanaliki wyprowadzające utrudnia opuszczanie gruczołów przez wydzielinę i nadmiernie gromadzi się ona w gruczołach.
Jakie są objawy zapalenia gruczołów okołoodbytowych u psa?
- Saneczkowanie psa
- kompulsywne lizanie okolic odbytu
- reakcje bólowe na dotyk w okolicach odbytu
- potęgowanie nieprzyjemnego zapachu z gruczołów
- krwawienie lub ropna wydzielina z odbytu
- podrażnione, zaczerwienione okolice odbytu
- problemy z oddawaniem stolca — biegunki lub zaparcia
- może pojawić się gorączka
Jak możemy pomóc psu z zapaleniem gruczołów okołoodbytowych?
Świąd, ból czy pieczenie okolic odbytu, albo też rozwijające się zapalenie gruczołów powoduje duży dyskomfort i może być zagrożeniem zdrowia i życia pieska. Przede wszystkim konieczna jest konsultacja lekarska. Lekarz przeprowadzi badanie fizykalne, wykona badanie USG, a jeśli będzie to konieczne, dokona biopsji i ustali, jaki problem zdrowotny dotyczy gruczołów. Jeśli stwierdzi zatkanie kanalików wyprowadzających i ewentualnie towarzyszący temu stan zapalny gruczołów okołoodbytniczych zastosuje odpowiednie leczenie. Może zalecić:
- wyciśnięcie wydzieliny z gruczołów (wyczyszczenie zatok okołoodbytowych) co szybko przyniesie ulgę psu
- przepłukiwanie odbytu płynem antyseptycznym
- kurację antybiotykową
- przy często nawracających problemach chirurgiczne usunięcie gruczołów
- modyfikację diety- wprowadzenie do karmy większych ilości błonnika (pulpa buraczana, siemię lniane, marchew) - błonnik zmieni konsystencję odchodów, staną się twarde i zwarte
- zadbanie o lepsze nawodnienie organizmu- zapewnić nieograniczony dostęp do wody, podawanie mokrej karmy dla psa- woda zapewni odpowiednią konsystencję wydzielinie gruczołów.
Pamiętaj, jeśli Twój pies saneczkuje, nie karć go za to, nie bagatelizuj też takich sytuacji, zwłaszcza jeśli zaczynają pojawiać się często. Postaraj się psu pomóc, zapewnij mu fachową pomoc lekarską i wypełniaj zalecenia lekarza dotyczące Twojego psa.
