Padaczka u psa - objawy, przyczyny i leczenie

Padaczka u psa — przyczyny, objawy, leczenie i rokowania w chorobie

Co to jest padaczka

Padaczka inaczej epilepsja.  Jest to choroba wielu gatunków w tym psów i kotów. Około 5% psów cierpi na padaczkę. Jest to jedna z najczęściej występujących chorób ośrodkowego układu nerwowego. Dotyczy pojawiania się i rozprzestrzeniania nieprawidłowej aktywności elektrycznej kresomózgowia (przodomózgowia). Nieprawidłowa czynność elektryczna mózgu jest wynikiem zaburzenia w działaniu mechanizmów pobudzania i hamowania neuronów kory mózgowej. Skutkiem tych nieprawidłowych wyładowań nerwowych jest skłonność do występowania napadów drgawkowych.

Rodzaje padaczki (epilepsji) u psa:

Ze względu na przyczyny wyróżniamy:

• Padaczkę pierwotną — idiopatyczną.

   Jest to padaczka uwarunkowana genetycznie. Pierwsze objawy pojawiać się mogą u kilkumiesięcznych szczeniaków, a czasem dopiero u kilkuletnich piesków. Żeby ją zdiagnozować, trzeba wykluczyć inne przyczyny. Szczególnie podatne na ten rodzaj padaczki są psy takich ras jak beagle, psy pasterskie, border collie, golden retiever, labrador retiever, pudle, boksery, jamniki, wyżły. Psy z tym rodzajem padaczki powinny być wykluczone z rozmnażania, żeby jej nie przekazywać potomstwu. Należy dokonać ich kastracji lub sterylizacji. Szczenięta tych ras trzeba kupować ze sprawdzonych hodowli.

• Padaczkę wtórną
  

  Spowodowaną konkretną przyczyną, działającą uszkadzająco na strukturę i funkcje mózgu. Dzielimy ją na:

- Padaczkę symptomatyczną

Padaczkę wynikającą ze stanów wewnątrz czaszkowych np. zapalenia mózgu i opon mózgowych, udary krwotoczne mózgu, nowotwory mózgu i rdzenia kręgowego, uszkodzenia mechaniczne mózgu powstające wskutek wypadków. Urazy mechaniczne są przyczyną 10% padaczek u psów.

- Padaczkę reaktywną

Padaczkę wynikającą z toczących się w organizmie chorób i zaburzeń metabolicznych o pozaczaszkowej lokalizacji np. zaburzeń elektrolitowych, niewłaściwego poziomu glukozy we krwi, zaburzeń działania wątroby- encefalopatia wątrobowa, zaburzeń działania nerek- mocznica, niedoczynnością tarczycy, niedoborami witamin, zwłaszcza witaminy B1, przebiegiem niektórych chorób zakaźnych. Może wynikać z zatrucia np. metalami ciężkimi, środkami ochrony roślin.

Rodzaje napadów padaczkowych u psa

• Napady częściowe.

   Pies jest przytomny, ale mogą pojawić się zaburzenia ruchowe jak drżenia mięśni pyska i kończyn, przechylanie głowy. Często w napadzie częściowy m występują zaburzenia zachowania np. bezcelowe chodzenie w kółko, kłapanie szczękami. Mogą pojawiać się epizody histerii lub agresji

• Napady uogólnione.

   Pies traci świadomość, zwykle przewraca się na bok, ma wyraźne drgawki, rozluźniają się zwieracze odbytu i pęcherza moczowego

Jak przebiega u psa uogólniony atak padaczkowy?

Przebieg ataku padaczkowego jest etapowy. Wyróżniamy w czasie jego trwania trzy fazy:

• Faza prodromalna (zwiastunowa, aura).

   Często trudna do zauważenia. Pies staje się osowiały lub nadpobudliwy. Zaszywa się w ustronnym miejscu lub garnie się do opiekuna. Może chodzić w kółko, ślinić się, mocno oblizywać. Trwa zwykle od kilku sekund do kilku minut.

• Faza właściwa napadu.

   Ma różny przebieg w zależności od postaci choroby i może  mieć charakter 
  1. dużego napadu (grand mal).
  Występuje wtedy na początku sztywność  całego ciała-objaw toniczny, a potem objaw kloniczny- manifestujący się gwałtownymi  skurczami mięśni w całym ciele. Następuje utrata świadomości, popuszczanie moczu i niekiedy kału. Może występować ślinotok i wymioty. Pies przewraca się na bok. Niekiedy wydaje dźwięki- popiskuje, skomli, wyje, szczeka
  2. małego napadu (petit mal).
  Jest bezdrgawkowy, pies nie reaguje na otoczenie, zwykle traci świadomość.

• Faza ponapadowa (popadaczkowa)

  pies odpoczywa, może przez jakiś czas być zdezorientowany, mieć czasowy niedowład kończyn, czy przemijającą ślepotę. Należy zapewnić mu spokój i ciszę.

Ataki padaczkowe mogą różnić się przebiegiem poszczególnych faz, ale i częstotliwością. Wyróżniamy pojedyncze ataki, gromadne ataki- jeśli więcej niż dwa po sobie w ciągu doby i stany padaczkowe- atak trwa ponad 30 minut, albo występują po sobie ataki tak często, że pies nie odzyskuje świadomości.

Czy w czasie ataku padaczki można psu pomóc?

Jak właściciel może pomóc pupilowi? Może zapewnić psu bezpieczeństwo. Trzeba podłożyć pod głowę psa kocyk lub chodniczek, usunąć przedmioty, o które pies może się uderzyć lub o nie skaleczyć. Właściciel powinien sprawdzić, czy pies nie ma w pysku np. jedzenia i ewentualnie usunąć je- pies mógłby się zadławić. Jeśli zwierzę jest leczone i mamy lek przeciwpadaczkowy podawany doodbytniczo, możemy go zaaplikować. Po ataku pozostawiamy psa w spokoju, żeby odpoczął. A potem zabrać do lekarza weterynarii w celu zbadania i podjęcia odpowiedniego leczenia. Jeśli pies jest w stanie padaczkowym trwającym ponad pół godziny, zabieramy go do lekarza bez czekania na koniec ataku. Stan padaczkowy jest przyczyną złych rokowań- może doprowadzić do śmierci zwierzęcia.

Na czym polega leczenie padaczki u psa

Oczywiście lekarz musi postawić diagnozę. Podobne do epilepsji konwulsje mogą wynikać z zatrucia, chorób serca, niewydolności nerek. Musimy przekazać lekarzowi jak najpełniejsze informacje o przebiegu napadu. Dobrze jest przebieg napadu nagrać na telefonie komórkowym i pokazać lekarzowi. Lekarz przeanalizuje przebieg ataku, informacje o wcześniejszych urazach, jakich doznał pies, informacje o przebytych chorobach i rodzaju podawanych leków. Dodatkowo zleci wykonanie badania krwi- morfologię, biochemię, jonogram. Jeśli uzna za zasadne, zleci też przeprowadzenie prób wątrobowych i nerkowych. Być może potrzebne będzie zbadanie moczu.

W trudniejszych przypadkach do postawienia diagnozy może być konieczne zbadanie płynu mózgowo- rdzeniowego, czy przeprowadzenie badań toksykologicznych. Zwykle przeprowadza się USG, żeby stwierdzić stan narządów wewnętrznych, ewentualnie RTG, tomografię komputerową czy też rezonans magnetyczny dla określenia struktury mózgu. Jeśli lekarz zdiagnozuje padaczkę, ustali rokowania i pewnie zleci leczenie farmakologiczne.

Padaczka to choroba nieuleczalna. Podawane leki mają na celu zapobieżenie następnym atakom. Podaje się zwykle środki zawierające fenobarbital, bromek potasu, lewetyracetam czy imepitoninę. Nie przy każdej padaczce da się taki efekt uzyskać, ale wtedy leki złagodzą przebieg napadu. Może być i tak, że przy atakach rzadkich i krótkotrwałych nie jest zalecone żadne leczenie farmakologiczne. Bardzo ważna w leczeniu padaczki jest rola opiekuna. Powinien regularnie podawać leki, prowadzić dziennik ataków padaczkowych. Trzeba też zadbać o okresowe badanie krwi psa i wizyty u lekarza w celu ustalenia, czy stosowane leki nie przyczyniły się do gorszej pracy narządów wewnętrznych. Opiekun nie może samowolnie zmieniać dawki podawanych leków lub zaniechać ich podawania. Leki przeciwpadaczkowe podaje się do końca życia psa. 

Ataki epilepsji u pupila są trudnym doznaniem nie tylko dla psa czy kota, ale też dla opiekuna. Budzą silny niepokój i chęć pomocy. Pamiętajmy o zachowaniu spokoju. Chorego na padaczkę psa nie zostawiajmy na długo samego w domu. Dbajmy o opiekę weterynaryjną, regularne podawanie leków, właściwe żywieni. Wtedy choroba jest pod kontrolą, a pies w dobrej kondycji fizycznej i psychicznej, co najbardziej cieszy opiekuna.