Niewydolność nerek u psa
Funkcje nerek w organizmie psa
Nerki pełnią bardzo ważne funkcje w organizmie każdego kręgowca
- Oczyszczają krew ze zbędnych i szkodliwych produktów przemiany materii. Produktami tymi są mocznik i kreatynina. Mocznik powstaje w wątrobie z toksycznego amoniaku. Jest mniej toksyczny, ale organizm musi się go sukcesywnie pozbywać, aby nie doszło do zatrucia organizmu. Kreatynina powstaje jako zbędny produkt przemiany azotowej w mięśniach. Obydwa związki dostają się do krwi i z nią docierają do nerek, gdzie są z krwi odfiltrowywane i wchodzą w skład tworzonego przez nerki moczu. Jest on wydalany poza organizm.
- Regulują ilość wody i minerałów we krwi, czyli odpowiadają za gospodarkę wodno- elektrolitową organizmu.
- Dbają o równowagę kwasowo- zasadową organizmu
- Wydzielają substancje regulujące ciśnienie krwi
- Produkują hormon pobudzający szpik kostny do produkcji czerwonych krwinek
Co to jest niewydolność nerek u psa?
Prawidłowe działanie nerek jest więc kluczowe dla utrzymania zdrowia organizmu. Dlatego chore nerki mogą być przyczyną śmierci zwierzęcia. Więcej psów umiera z powodu ich niewydolności niż z powodu chorób krążeniowych. Chorują częściej starsze psy, ale lekarze oceniają, że około 20% psów, które nie ukończyły 5 lat, cierpi na tę chorobę.
Niewydolność nerek jest wtedy, kiedy 75% ich struktury uległo uszkodzeniu. Pozostałe części nerek mogą nadal działać, ale trzeba zacząć szybko i skutecznie chronić je przed zniszczeniem.
Objawy niewydolności nerek u psa
Chore nerki na ogół dają objawy o charakterze niespecyficznym, czyli mogą towarzyszyć innym chorobom. Są to: wzmożona męczliwość, posmutnienie, apatia, rozjaśnienie śluzówek, zmatowienie sierści, brak apetytu, czasem wymioty i biegunka. Owrzodzenie jamy ustnej i specyficzny zapach mocznicowy oddechu powinny być wyraźniejszą wskazówką co do niewydolności nerek u psa. Objawami dość wyraźnymi do obserwacji jest wzmożone pragnienie (polidypsja) i zwiększona częstotliwość oddawania moczu (poliuria).
Rodzaje niewydolności nerek u psa
Choroba może przebiegać w postaci ostrej- objawy szybko się pojawiają i jest szybki postęp choroby. Może dotyczyć psów zarówno młodych, jak i starszych, Druga postać- przewlekła niewydolność nerek- PNN jest bardziej podstępna, bo długo nie daje nasilonych objawów. Występuje zwykle u starszych psów. Brak chęci do zabawy, większa skłonność do spania, męczliwość jest zwykle przez właściciela oceniana, jako efekty starzenia się organizmu i bagatelizowana, tymczasem uszkodzenia nerek postępują.
Przyczyny niewydolności nerek u psa
Ostry przebieg tej choroby jest najczęściej wynikiem zatrucia organizmu. Psy mogą polizać lub zjeść coś toksycznego na spacerze. Trzeba zwracać uwagę na to, czy pies nie obwąchuje puszek z chemikaliami, takimi jak rozpuszczalniki, środki ochrony roślin, płyny do chłodnicy, czy z resztkami farb, żywic, klejów. Środkiem mocno toksycznym dla psa jest ibuprofen. Dla człowieka to skuteczny środek przeciwgorączkowy i przeciwbólowy. Nigdy nie podawajmy gorączkującemu lub cierpiącemu z powodu bólu tego środka. Zdarza się, że pies zostanie pokąsany przez żmiję zygzakowatą lub użądlony przez szerszenia. Toksyny tych zwierząt mogą doprowadzić do ostrej postaci niewydolności nerek.
Ostry przebieg niewydolności nerek może być też wynikiem zmniejszonego przepływu krwi przez nerki. Może tak się zdarzyć przy silnym odwodnieniu organizmu, przy wstrząsie krwotocznym lub anafilaktycznym, udarze cieplnym.
Przewlekła niewydolność nerek jest wynikiem innych chorób toczących się w organizmie np. cukrzycy, kłębuszkowego zapalenia nerek, kamica nerkowa, torbielowatość nerek, wrodzone lub nabyte wady układu moczowego, nadciśnienie.
Diagnozowanie niewydolności nerek u psa
Szybka i trafna diagnoza oraz szybkie podjęcie leczenia są kluczem do sukcesu, jakim jest zachowanie życia zwierzęcia. Lekarz, podejrzewając niewydolność nerek, zaleci:
- Badanie krwi- morfologię, parametry biochemiczne w tym SDMA- symetryczną dimetylowaną argininę. Jest ona aminokwasem, którego stężenie we krwi pokazuje, jaka jest szybkość filtracji kłębuszkowej, czyli jaka jest sprawność nerek.
- Badanie moczu -pod względem składu chemicznego, jak i stopnia zagęszczenia
- USG nerek dla oceny ich wielkości i struktury.
Na czym polega leczenie niewydolności nerek u psa?
Po zdiagnozowaniu tej choroby u psa należy jak najszybciej wdrożyć leczenie. Jeżeli przyczyną choroby jest zatrucie organizmu, trzeba podjąć działanie neutralizujące ją. Jeżeli jakaś choroba układowa jest przyczyną niewydolności nerek, podejmuje się stosowne jej leczenie. Następnie usuwa się nadmiar mocznika i kreatyniny z organizmu i normuje się zawartość i stężenie elektrolitów w płynach ustrojowych, najczęściej przez dożylne podawanie płynów, czyli kroplówki.
Podejmuje się też działania zmierzające do poprawienia przepływu krwi przez nerki, zwykle przez podawanie środków rozszerzających naczynia krwionośne i obniżające wysokie ciśnienie krwi. Co więcej, żeby poprawić apetyt, podaje się środki przeciwwymiotne i podnoszące pH w żołądku (znoszenie nadkwasoty). Jeśli skutkiem niewydolności jest anemia, podaje się leki pobudzające erytropoezę, czyli produkcję erytrocytów. Poprawi to dotlenienie organizmu i zwiększy aktywność zwierzęcia. Konieczne też będzie podawanie psu leków zapobiegających wchłanianiu fosforu ze strawionego pokarmu.
Jakie są rokowania w przebiegu niewydolności nerek u psa?
Jeżeli choroba ma ostry przebieg i szybko zostało wdrożone właściwe leczenie, chorobę można wyleczyć. Niestety w większości przypadków jest chorobą nieuleczalną. Odpowiednie leczenie farmakologiczne i dieto terapia, pozwalają na szczęście w wielu przypadkach mocno spowolnić przebieg choroby i podnieść komfort życia. Pies może nadal cieszyć się dobrą kondycją i życiem.
Jeżeli jednak stan pieska jest bardzo poważny, a farmakologia nie jest skuteczna, lekarz może zaproponować dializę. Jest możliwa tylko w wybranych klinikach. Ocenę, czy pies może być poddany dializie, dokonuje lekarz specjalista.
Jakie jest znaczenie diety w leczeniu niewydolności nerek?
Dieta przy tej chorobie ma ograniczyć podaż składników obciążających pracę nerek oraz łagodzić nieprzyjemne objawy mocznicy, czyli nudności i wymioty. Pozwala też na spowolnienie postępów choroby. Karma dla chorego psa musi zawierać ograniczoną ilość białka, potasu, fosforu i sodu, a jednocześnie musi dostarczyć odpowiednią ilość kalorii.
Metabolizm białek jest przyczyną tworzenia mocznika, ale nie można białka całkowicie wyeliminować z diety- jest niezbędne do budowy i funkcji organizmu. Karma psa z chorymi nerkami powinna zawierać nie więcej niż 2 - 3,3 g białka/kg masy ciała dziennie. Najwygodniejsza, karma to gotowa specjalistyczna karma weterynaryjna. Dla psów z chorymi nerkami są one oznaczone napisem Renal. Jeśli pies odmawia jedzenia takiej karmy, zostaje opcja przygotowywania jedzenia domowego, żeby pomóc pupilowi w dochodzeniu do zdrowia.
Ponieważ choroba jest zagrażająca życiu, rokowania są lepsze przy szybkiej diagnozie i wdrożeniu leczenia. Dlatego trzeba uważnie obserwować swojego pupila i nie bagatelizować żadnych objawów, a psy powyżej 6- 8 roku życia poddawać regularnym badaniom.
