Jak widzi pies oraz, czy może oglądać telewizor? Czy psy widzą kolory?

Wszystko na temat widzenia u psa. Czy pies może oglądać z nami telewizor?

Pies jest drapieżnikiem i wywodzi się od drapieżnych przodków- wilka szarego. Wiele cech budowy i fizjologii psa jest wynikiem przystosowań do drapieżnictwa. Są to np. budowa i fizjologia układu pokarmowego, dobrze rozwinięte zmysły pozwalające wytropić ofiarę i schwytać ją. Zmysłami tymi są: węch, słuch i wzrok. Narządami wzroku są oczy. U wszystkich drapieżnych ssaków oczy pozwalają na obserwowanie otoczenia- niekiedy z dużej odległości i w półmroku. Muszą błyskawicznie reagować na ruch. Takie też właściwości mają oczy psów

Budowa psiego oka.

Oczy umieszczone są w oczodołach, przez co duża część gałki ocznej jest chroniona obudową kostną. Z przodu chroniona jest powiekami- dolną, górną i trzecią powieką zwaną migotką. Migotka poza funkcją ochronną ma rozprowadzać po powierzchni oka cieniutką warstewkę łez. Ma to zabezpieczać oko przed wysychaniem. U psa ma postać fałdu dolno- przyśrodkowej części spojówki wzmocnionego tkanką chrzęstną. W budowie oka występuje siatkówka zawierająca receptory- komórki światłoczułe.

Są dwa rodzaje fotoreceptorów- pręciki i czopki. Pręcików jest znacznie więcej niż czopków i położone są w siatkówce bardziej obwodowo, a czopki bardziej centralnie. Pręciki odbierają światło o małej intensywności, a czopki odbierają światło o dużej intensywności. Czopki umożliwiają widzenie barwne, a pręciki czarno- białe. Siatkówka położona jest w tylnej części gałki ocznej. Żeby światło mogło tam dotrzeć, przechodzi przez układ optyczny oka. Składa się on z przezroczystej rogówki, Tęczówki z centralnym otworem o regulowanej wielkości, soczewki i galaretowatego ciała szklistego wypełniającego wnętrze gałki ocznej. Układ optyczny ma za zadanie skupić promienie świetlne na siatkówce.

Z  każdą gałką oczna połączone są mięśnie pozwalające na jej ruch. 

Charakterystyka psiego widzenia

• Pole widzenia i widzenie obuoczne u psa.

  W zasadzie widzenie psa jest podobne do ludzkiego, choć oczywiście są też wyraźne różnice. Psy mają większe pole widzenia. Wynosi ono od 240 do 270 stopni (człowiek- około 180 stopni). Psy z wydłużoną czaszką np. charty mają pole widzenia 270 stopni, u psów z bardziej spłaszczoną np. u mopsów wynosi ono 240 stopni. Pole widzenia jednego i drugiego oka częściowo się pokrywaj. Pole obuocznego widzenia u psów wynosi 30- 60 stopni (u człowieka 140 stopni). W polu obuocznego widzenia możliwe jest widzenie trójwymiarowe- widoczne są szczegóły i możliwa jest ocena odległości. Widzenie peryferyczne nie pozwala dokładnie widzieć szczegółów, ale jest czułe na ruch. Dlatego pies bardzo dobrze widzi poruszające się obiekty. Kota siedzącego w bezruchu pies może przeoczyć, ale natychmiast zauważy jego ucieczkę i zwykle rzuci się za nim w pogoń. Dlatego wiele zwierząt wykształciło jako odruch obronny zamieranie w miejscu na widok drapieżnika. Jest szansa, że ten nie zauważy potencjalnej ofiary. Pamiętajmy o tej właściwości widzenia psa w czasie zabawy z nim- np. piłkę rzucamy tak, żeby pies dobrze zobaczył jej ruch. 

• Czy pies widzi kolory?

  Stwierdzenie, że psy nie rozróżniają barw, jest mitem. One widzą kolory, tylko nie dokładnie tak jak ludzie. U człowieka w siatkówce są trzy rodzaje czopków pozwalające na widzenie. Każdy z nich pozwala na widzenie innej barwy podstawowej. Są więc czopki pozwalające na widzenie barwy czerwonej, czopki umożliwiające widzenie barwy niebieskiej i te, które pozwalają na widzenie barwy żółtej. Uczeni z Uniwersytetu Kalifornijskiego pod koniec wieku XX udowodnili widzenie barwne psów. Psy w swojej siatkówce mają tylko dwa rodzaje czopków. Jeden rodzaj odpowiada za widzenie barwy żółtej, drugi- za widzenie barwy niebieskiej. Psy widzą więc dobrze kolor żółty jego odcienie, niebieski i jego odcienie- błękit, granat. Kolor pomarańczowy i zielenie są przez psy widziane jako odcienie żółci, a czerwony w zależności od intensywności jako beż, brąz lub nawet czerń. Psy rozpoznają różne odcienie jasności nie gorzej niż człowiek.

• Ostrość widzenia u psa.

  Oko potrafi przystosować się do obserwacji obiektów z różnej odległości. Jest to możliwe dzięki zdolności soczewki do zmiany kształtu. Zjawisko to nazywa się akomodacją oka. Do końców soczewki przyczepione są dwa małe mięśnie rzęskowe. Jeśli obserwowany obiekt znajduje się blisko, mięśnie rzęskowe kurczą się i soczewka staje się bardziej kulista, co sprawia zmianę jej ogniskowej tak, że promienie świetlne skupiają się na siatkówce. Oczywiście, jeśli obserwowany obiekt jest daleko, mięśnie rzęskowe rozkurczają się i soczewka się spłaszcza, Zmienia się ogniskowa soczewki i promienie skupiają się na siatkówce. Skupianie promieni na siatkówce jest warunkiem ostrego widzenia przez psa. Niektóre psy np. mopsy, owczarki, sznaucery są z natury krótkowidzami- ich soczewka nie może się spłaszczać i dobrze widzą przedmioty znajdujące się blisko. Inne z kolei są z natury dalekowidzami, np. chart jest w stanie zobaczyć poruszające się obiekty znajdujące się w odległości 1 km. Soczewka psów nie potrafi tak bardzo, jak u człowieka zmieniać kształtu. 

• Czy pies widzi w nocy?

  Pies o zmroku i w ciemności widzi znacznie lepiej niż człowiek- około 7 razy lepiej. Oko psa posiada dużą rogówkę. Otwór źreniczny psa może osiągnąć duże rozmiary w ciemności po to, aby wpadło do oka jak najwięcej światła i dostało się na siatkówkę. Pod siatkówką jest umieszczona błona odblaskowa tzw. makata. Jej zadaniem jest odbijanie rozproszonego światła tak, aby padło dokładnie na receptory siatkówki. Efektem jest zwiększenie jasności i kontrastu odbieranego obrazu. Obecność makaty manifestuje się w blasku np. reflektorów, czy flesza aparatu fotograficznego świeceniem oczu kolorem żółtym lub zielonym (u człowieka brak makaty w oku, sprawia, że na zdjęciach zrobionych przy użyciu flesza oczy świecą na czerwono). Psy widzą w dobrym świetle mniej ostro i mniej precyzyjnie niż człowiek.

• Czy pies widzi obraz TV?

  Obraz w telewizji jest skutkiem serii bardzo szybko zmieniających się zdjęć. Oko człowieka rejestruje częstotliwość tych zmian (odświeżanie, migotanie) w ilości 50 razy na sekundę, czyli 50 Hz. Widzimy wtedy płynnie zmieniający się obraz, bez podziału na klatki. Oko psa rejestruje inną częstotliwość odświeżania obrazu- 75 Hz. Dlatego psy widzą obraz jako serię zmieniających się zdjęć, a nie płynny ruch. Ponieważ znacznie lepiej reagują na ruch, takim obrazem nie są zwykle zainteresowane. Gdyby zwiększyć częstotliwość tych zmian np. do 80 Hz, czy 100 Hz, pies w telewizorze widziałby intensywny obraz z płynnym ruchem. W TV amerykańskiej jest nadawany specjalny kanał dla psów- Dog TV, z odpowiednią dla psów amplitudą odświeżania obrazu. I psy są wówczas telewidzami. 

• Perspektywa widzenia u psa.

  Perspektywa widzenia psa jest inna niż u człowieka. Psy są niskie i stąd wynika ta różnica. Dlatego może się zdarzyć, że nie dostrzegą w porę niebezpieczeństwa np. nadjeżdżającego samochodu. Miejmy to na uwadze, wybierając się z psem na spacer, zwłaszcza w miejscach, gdzie spuszczamy psa ze smyczy

Jak sprawdzić, czy pies widzi?

Można do tego celu wykorzystać dużą zdolność oczu psa do rejestrowania ruchu. Jeśli pies ma problem z widzeniem, np. widzi nieostro, to mimo wszystko zauważy ruch w polu widzenia. Jeżeli będziemy w polu widzenia psa przesuwać jakiś przedmiot, wzrok psa powinien za nim podążać. Jest to oznaka, że widzi. Ponieważ psy nie widzą koloru czerwonego, powinniśmy do tego badania użyć np. niebieskiej zabawki. W zasadzie powinniśmy psu kupować zabawki niebieskie lub żółte, widzi je nawet na tle ciemnego podłoża.

Czy pies może potrzebować okularów?

Pies, tak jak i człowiek może mieć wadę wzroku. Jeśli pojawiają się niepokojące opiekuna problemy z widzeniem u jego podopiecznego, możemy poprosić o zbadanie psa przez psiego okulistę. Nie jest to lekarz dostępny w każdym gabinecie weterynaryjnym. Z pewnością w razie potrzeby lekarz weterynarii skieruje nas pod właściwy adres. Na zachodzie są firmy przygotowujące okulary dla psa, oczywiście, jeśli lekarz stwierdzi wadę. Jakiś czas trwa przyzwyczajanie psa do ich noszenia, Zawężają też jego pole widzenia. Zdarza się, że psy ratownicze, przeszukujące ruiny muszą nosić okulary chroniące ich oczy przed pyłem lub psy poszukujące ludzi przysypanych lawiną, muszą nosić okulary chroniące przed zbyt intensywnym blaskiem.