Ile karmy powinien jeść pies? Ile podać mu karmy?

Jak żywić psa i ile powinien jeść, aby był zdrowy?

Otaczamy nasze domowe zwierzęta opieką i miłością. Chcemy je widzieć zdrowe, skore do zabaw, z błyszczącą sierścią. I nie szczędzimy starań, aby tak było. A jednym z najistotniejszych czynników szczęśliwego życia kotów i psów jest żywienie. Cieszymy się, kiedy pies je z apetytem, martwimy się, kiedy odmawia jedzenia, czy je mało. Ile właściwie pies potrzebuje zjeść oraz co powinien jeść i kiedy ? Poszukajmy odpowiedzi na te pytania. 

Przyjmuje się, że zdrowy, dorosły pies potrzebuje 2- 2,5 g białka/ kilogram masy ciała/dobę. Podstawowym źródłem białka jest mięso. Dobra karma powinna zawierać co najmniej 80% mięsa. Jeśli podajemy gorsze jakościowo mokre karmy, mają one mniejszą zawartość białka, a więcej produktów zbożowych. Zwykle musimy podać ich psu więcej, żeby zaspokoić jego zapotrzebowanie na białko. Może się okazać, że w rezultacie kosztują nas więcej, bo karmy wysokojakościowej podajemy po prostu mniej.

Niektórzy właściciele psów przygotowują im domowe jedzenie. Trzeba się wtedy zapoznać ze składem produktów, aby w misce naszego podopiecznego znalazł się potrzebny dla niego zestaw składników pokarmowych. Przygotowywanie domowego jedzenia jest też dosyć czasochłonne. 

Bywa też, że psy są na diecie BARF- jest ona najbardziej zbliżona do diety dzikich przodków psów. Zawiera surowe mięso i niewielkie dodatki surowych owoców. Podawanie surowego mięsa wymaga dyscypliny sanitarnej- mięso musi być  świeże, dobrej jakości. Trzeba też mieć pewność, że nie zawiera chorobotwórczych bakterii, pierwotniaków czy larw tasiemców.

Od czego zależy zapotrzebowanie psa na pokarm

Zapotrzebowanie na ilość i jakość jedzenia nie jest wartością stałą i zależy od wielu czynników:

• wielkości zwierzęcia (masy ciała)
• wieku
• przebytej sterylizacji
• stanu fizjologicznego- ciąża, laktacja
• stanu zdrowia
• aktywności fizycznej

Zależność zapotrzebowania na pokarm od masy ciała.

Masa ciała zwierzęcia. Najczęściej potrzebne racje pokarmowe dla psów ustala się na podstawie masy ciała i modyfikuje stosownie do aktywności fizycznej czy stanów fizjologicznych.  Oczywiście więcej będzie jeść duży pies. Dobrze wiedzieć jak to obliczyć. Do obliczeń potrzebna będzie znajomość dobowego zapotrzebowania energetycznego naszego pieska. Najpierw obliczamy spoczynkowe zapotrzebowanie na energię, czyli RER. Jest to ilość energii potrzebna do utrzymania podtrzymujących życie procesów metabolicznych np. pracy serca, wykonywania oddechów, trawienia.  RER= 30 x masa ciała+70. Następnie obliczamy dzienne zapotrzebowanie na energię, czyli DER. Uwzględnia ono spoczynkowe zapotrzebowanie na energię wzbogacone o potrzeby energetyczne związane z aktywnością fizyczną. DER= k x RER, a k oznacza współczynnik aktywności, np. dla szczenięcia wynosi on 3, dla psa w przedziale wiekowym 8- 12 miesięcy-2,5, dla suki w ciąży-1,8, a dla dorosłego psa sterylizowanego-1,6, dla psa bardzo aktywnego-3.

Znając dobowe  zapotrzebowanie naszego psa na energię obliczamy ile określonej karmy stanowi dla niego porcję idealną. Sprawdzamy na etykiecie karmy ile kcal zawartych jest w jej 100 g i odważamy odpowiednią ilość.

Rzecz jasna, zamiast sporządzania obliczeń  możemy skorzystać z gotowych tabel żywieniowych.

Przykładowo naszym psem jest berneński pies pasterski o masie ok 10 kg w wieku ok 3 miesięcy:

• RER = 30 x 10 + 70, czyli Spoczynkowe zapotrzebowanie na energie naszego psa wynosi 370 kcal
• DER = 3 x 370, czyli dzienne zapotrzebowanie naszego szczeniaka wynosi 1110 kcal
• Sprawdzamy ile kalorii ma wybrana przez nas karma , przykładowo pies dostaje Calibra Premium Junior Large 12 kg o kloryczności 375 kcal w 100g 
• 1110 kcal / 375 = ok 300 g karmy suchej powinien dostawać dziennie Nasz pies

Przewidywana dawka karmy, w zależności od aktualnej i docelowej wagi psa

Zależność zapotrzebowania na ilość pokarmu od wieku psa

W różnych etapach życia zapotrzebowanie na ilość i jakość pożywienia zmienia się. Szczegółowe informacje możemy znaleźć w tabelach żywienia psów.

• Przez pierwsze 3- 4 tygodnie życia szczenięta odżywiają się wyłącznie mlekiem matki. Karmi ona maluchy na żądanie, zwykle 6- 12 razy na dobę. Ich dzienna dawka mleka to 15 ml na 100 g masy ciała/dobę.
• Przez kolejne 3- 4 tygodnie można uzupełniać ich dietę niewielką ilością rozmoczonej w  wodzie suchej karmy.
• Po około 2 miesiącach następuje odsadzenie szczeniąt od matki- przestaje je karmić. Dobrze dla prawidłowego rozwoju psychicznego i społecznego zwierząt zostawić je jeszcze około 2 tygodni przy matce. Powinny dostawać pełnoporcjowy pokarm dla szczeniąt suchy lub mokry. Na początku powinnismy karmić je 4 -5 razy dziennie, a pod koniec okresu szczenięcego 2- 3 razy dziennie. Okres szczenięcy różni się czasem trwania u psów małych i duzych ras. Małe rasy kończą okres szczenięcy w wieku 7 -8 miesięcy, s rasy duże nawet w wieku 24 miesięcy. Ważne, żeby szczenięta były żywione odpowiedniej jakości karmą, inaczej może dojść do np. nieprawidłowości w rozwoju kośćca. Prawidłowe żywienie szczeniąt jest kluczowe dla ich zdrowia.
• Przyjmuje się, że jeśli pies osiągnie 90% swojej szacowanej wagi dorosłego psa, można go uznać za dorosłego względem karmienia. Najczęściej zalecane jest podzielenie dziennej racji pokarmowej na dwie porcje- jedną podajemy rano, drugą wieczorem. 
• Psy w starszym wieku mają mniejsze zapotrzebowanie energetyczne- obniża się tempo metabolizmu, aktywność fizyczna też jest mniejsza (częste schorzenia układu kostnego). W związku z tym potrzebują mniej pokarmu, dostosowanego jednak dla psów seniorów. Ponieważ wiele starszych psów cierpi na dolegliwości gastryczne, dawkowanie karmy powinno się zmienić- należy dzielić ich dzienną rację pokarmową na kilka porcji. Dieta starszych psów powinna zawierać mniej więcej o 50 % białka więcej, niż dieta młodszych psów.

Zależność zapotrzebowania na pokarm od przebytej sterylizacji

Zabieg sterylizacji czy kastracji nie jest obojętny dla funkcjonowania organizmu, ponieważ zmienia się gospodarka hormonalna, mająca wpływ na wszystkie funkcje organizmu, także na poziom procesów metabolicznych. Ulegają one spowolnieniu, co skutkuje zmniejszonym zapotrzebowaniem energetycznym organizmu. Jednak apetyt, wprost przeciwnie, zaczyna im bardziej dopisywać. Mimo to nie zwiększajmy im dziennych racji żywnościowych. Zwykle trzeba je zmniejszyć, ponieważ inaczej grozi im otyłość. Częstotliwość dawkowania karmy pozostawiamy bez zmian.

Zależność zapotrzebowania na pokarm od ciąży i laktacji

Suki ciężarne i karmiące potrzebują więcej dobrze zbilansowanego jedzenia. Psia ciąża trwa od około 62 dni a laktacja od 7- 8 tygodni.  Suka w tym czasie wyprodukuje  nawet 3- krotnie więcej mleka, niż sama waży. Nie powinniśmy w tym okresie ograniczać  suni ilości spożywanego jedzenia. Karma powinna być wysokoenergetyczna, wysokostrawna o dużej ilości białka- co najmniej 30 % suchej masy i zawierająca niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, witaminy i podwyższoną ilość minerałów, głównie wapnia. W końcowej fazie ciąży suczka powinna dostawać o około 25- 30 % więcej jedzenia niż przed ciążą. Można zacząć jej podawać karmę laktacyjną lub dla szczeniąt- taka karma zapewni optymalną ilość składników odżywczych dla płodów. Zwykle trzeba też zwiększyć częstotliwość karmienia- rozwijające się szczenięta uciskają na żołądek suni, ograniczając jego pojemność

Zależność zapotrzebowania na pokarm od stanu zdrowia psa

Odpowiednia dieta psów chorych jest bardzo ważna dla przebiegu leczenia. W przebiegu wielu chorób odpowiedni skład pożywienia ma znaczenie terapeutyczne np. przy chorobach nerek, cukrzycy. Lekarz zaleci wtedy odpowiednią dietę. Ale u każdego chorego psa odpowiednie składniki pożywienia wspomagają działanie układu odpornościowego. Jeśli lekarz nie zalecił specjalnej diety weterynaryjnej, podawajmy choremu psujedzenie wysokiej jakości podzielone na małe porcje.

Zależność zapotrzebowania na pokarm od aktywności fizycznej

Wielkość dobowych racji pokarmowych potrzebnych psu jest silnie powiązana z jego aktywnością. Ta może mieć związek z wiekiem, stanem zdrowia, przynależnością rasową, ale też może być indywidualną cechą zwierzęcia. Najczęściej wiążemy aktywność z zapotrzebowaniem na energię, a energii dostarczają składniki pokarmowe. Pies bardzo aktywny ważący 10 kg potrzebuje dziennie około 750 kcal, czyli 75 kcal/kilogram masy ciała/dobę,  przeciętnie aktywne 65 a kanapowe leniuszki-55.

Jak możemy obliczyć kaloryczność określonej porcji karmy?

Na opakowaniach gotowych karm zwykle jest zamieszczona informacja o kaloryczności 100 g tej karmy.  Jeżeli brakuje takiej informacji możemy sami obliczyć zawartość kalorii. Potrzebna nam do tego znajomość procentowej zawartości białka, tłuszczów, węglowodanów w 100 g karmy  i ich współczynnika kaloryczności: 1% białka - współczynnik 3,5, 1% węglowodanów- 3,5. 1% tłuszczów- 8,5.Jeżeli więc przykładowo w składzie karmy białko stanowi 10% to jego kaloryczność w karmie wynosi 10 x 3,5 = 35 kcal. Zawartość węglowodanów w 100 g tej karmy w ilości 3% daje- 3 x 3,5=10,5 kcal, a jeśli tłuszcze w 100 g karmy stanowią 5%- 5 x 8,5=42,5 kcal. Sumujemy wyniki- obliczyliśmy, że 100 g tej przykładowej karmy zawiera 88 kcal.

W jaki sposób monitorować wagę psa?

Możemy robić to precyzyjnie- ważąc psa np. raz w miesiącu  i porównując jego wagę z tabelami prawidłowej wagi dla danej rasy. Możemy też mniej precyzyjnie- przez ocenę jego wyglądu. Pies o prawidłowej wadze ma wyraźne wcięcie w odcinku lędźwiowym- widzimy je, patrząc na psa z góry. Patrząc na psa z boku, powinniśmy widzieć wyraźne, lecz delikatne podkasanie brzucha. Kręgów kręgosłupa, kości łopatek i żebra nie powinny być widoczne, ale wyczuwalne przy lekkim nacisku ręką, pokryte cienką warstwą tkanki tłuszczowej.

 Podstawowe zasady żywienia psa

• Pies powinien dziennie dostawać tyle pożywienia, ile potrzebuje do zachowania zdrowia i dobrej kondycji.
• Częstotliwość karmienia i wielkość porcji musi być dostosowana do potrzeb i możliwości psa.
• Jeśli obserwujemy, że pies traci na wadze, zwiększamy ilość podawanej karmy, a jeśli przytył, zmniejszamy wielkość porcji.
• Karmimy psa po spacerze. Intensywny ruch przy wypełnionym żołądku może prowadzić do zagrażającemu życiu skrętu żołądka.
• Jeśli dajemy psu smakołyki, pamiętajmy o ich kaloryczności.
• Pamiętajmy o zapewnieniu psu ciągłego dostępu do czystej, zimnej i świeżej wody.

Psy często są łasuchami. Natarczywie  domagają się dodatkowych porcji jedzenia. Potrafią stosować różne sposoby wymuszania- patrzą z wyrzutem, piszczą,skomlą, noszą pustą miskę w zębach. Człowieka boli serce, patrząc na te prośby, ale nie ulegajmy. Pies, jedząc więcej, niż wynosi zapotrzebowanie jego organizmu, łatwo może osiągnąć nadwagę lub nawet stać się otyły. Wtedy musimy działać nieustępliwie i zmniejszyć racje pokarmowe psu, aż do uzyskania przez niego prawidłowej wagi. . Pamiętajmy, że nadwaga i otyłość jest przyczyną wielu chorób np. cukrzycy, problemów z poruszaniem się czy chorób układu pokarmowego.